۱۰۴ کالا
اگر بار شما فقط چند لامپ، مودم، لپ‌تاپ و یخچال است، موتور برق کمتر از 3 کیلووات دقیقاً همان چیزی است که لازم دارید، و بزرگ‌تر خریدن فقط وزن و مصرف سوخت را بالا می‌برد. ولی این رده ظریف است: ۱ کیلووات برای یخچال کافی است و برای پمپ آب نه. این صفحه ابتدا نشان می‌دهد با ۱، ۱٫۵ و ۲٫۸ کیلووات چه وسایلی را می‌توان روشن کرد، بعد دوازده مدل موجود در شهر موتور برق را (بررسی ۲۴ مهر ۱۴۰۵) با داده‌ی ثبت‌شده‌شان می‌سنجد. جایی که مشخصات در صفحه نیست، «ثبت نشده» نوشته‌ام. قیمت هم نیامده، چون با نرخ ارز عوض می‌شود.
| وسیله | توان تقریبی | یادداشت |
|---|---|---|
| لامپ ال‌ای‌دی | ۱۰ وات | هر عدد |
| مودم و روتر | ۱۵ وات | |
| لپ‌تاپ و شارژر | ۶۰ وات | |
| تلویزیون | ۱۰۰ وات | |
| یخچال خانگی | ۱۵۰ تا ۲۰۰ وات | جهش استارت دارد |
| پمپ آب خانگی | حدود ۷۵۰ وات | جهش استارت دارد |
| کولر گازی کوچک | ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ وات | جهش بالا |
اعداد جدول تقریبی‌اند و پلاک خود وسیله ملاک است. با ۱ کیلووات پیوسته، همه‌ی وسایل بالا به‌جز پمپ و کولر روشن می‌شوند. با ۱٫۵ تا ۲٫۸ کیلووات، پمپ آب هم ممکن است، به شرط اینکه موتور القایی جهش راه‌اندازی دارد و آن‌ها را هم‌زمان استارت نزنید. موتور القایی در لحظه‌ی استارت چند برابر جریان عادی می‌کشد.
توان تکفاز برابر ولتاژ در جریان است. چند نمونه از فهرست خودمان:
| مدل | جریان ثبت‌شده | V×I در ۲۲۰ ولت | عدد ثبت‌شده |
|---|---|---|---|
| توتال TP515006 | ۴٫۳ آمپر | حدود ۰٫۹۵ کیلووات | پیوسته ۱ کیلووات |
| آگرو AG1500-B | ۵٫۸۵ آمپر | حدود ۱٫۲۹ کیلووات | پیک ۱٫۳ کیلووات |
| کواکس CGO3300I | ۷ آمپر | حدود ۱٫۵۴ کیلووات | پیک ۱٫۵ کیلووات |
هر سه همخوان‌اند، ولی نکته‌ی ظریف این است که توتال با پیوسته می‌خواند و دو مدل دیگر با پیک. پس در آگرو و کواکس، بار ثابت را با عدد پیوسته (۱٫۱ و ۱) بسنجید، نه جریان.
نکته: اگر دو دستگاه هر دو «۱٫۵ کیلووات» نوشته‌اند، بپرسید کدام پیک است و کدام پیوسته؛ ممکن است یکی ۱ کیلووات واقعی باشد.
CGO3300I پیک ۱٫۵ و پیوسته ۱ کیلووات، ۷ آمپر AC، ۸٫۴ آمپر DC، AVR، گاورنر، سنسور روغن، سیم‌پیچ ۱۰۰ درصد مس، ۳۰۰۰ دور و صدای ۶۲ دسی‌بل دارد. استارت هندلی است. ۶۲ دسی‌بل بسیار زیر حد ۸۵ دسی‌بل A هشت‌ساعته‌ی NIOSH است؛ نقطه‌ی اندازه‌گیری ثبت نشده. نمایشگر ندارد، پس ولتاژ را روی دستگاه نمی‌بینید.
RB1500i وزن ۱۲ کیلوگرم، باک ۳ لیتر، روغن ۰٫۶ لیتر و دو خروجی دارد؛ توان ۱۵۰۰ وات «نیاز به بازبینی» علامت خورده. سبک‌ترین مدل این دسته است.
AG1500-B پیک ۱٫۳ و پیوسته ۱٫۱ کیلووات، موتور ۳ اسب بخار، ۳۰۰۰ دور، باک ۸ لیتر، AVR، گاورنر و نشانگر سوخت دارد و باتری ندارد. باک ۸ لیتری بیش از دو برابر باک ۳ لیتری راکسیو است.
TP515006 پیک ۱٫۱ و پیوسته ۱ کیلووات، موتور ۵۶ سی‌سی، باک ۳ لیتر، روغن ۰٫۲۵ لیتر، دو خروجی و خروجی ۱۲ ولت (۵ آمپر) دارد. دور موتور ۳۳۰۰ تا ۴۸۰۰ ثبت شده. چون موتور بسیار کوچک است، برای بار سبک و ساعت‌های محدود مناسب‌تر است.
عنوان موتور برق پوتر ۱٫۵ کیلووات ۱٫۲ کیلووات است ولی برگه پیوسته‌ی ۱٫۵ کیلووات ثبت کرده؛ یعنی عنوان کمتر از برگه نوشته شده (وارونه‌ی حالت معمول). موتور ۳ اسب بخار و باک ۷ لیتر ثبت شده. پیش از خرید بپرسید کدام درست است.
دو مدل (۱٫۵ و ۲٫۸ کیلووات) AVR، نمایشگر و گارانتی ۱۰ ساله ثبت کرده‌اند، ولی توان ۲٫۸ کیلووات «نیاز به بازبینی» دارد و فیلد «تعداد فاز» در مدل ۱٫۵ به‌جای فاز، عدد ۱٫۵ کیلووات دارد. این‌ها خطای ثبت‌اند و باید اصلاح شوند. گارانتی ۱۰ ساله را کتبی بخواهید.
ساعت کار فقط در یکی از مدل‌های این رده‌ی دسته ثبت شده است. حجم باک بین ۳ تا ۸ لیتر است. با ارزش حرارتی بنزین حدود ۳۴٫۲ مگاژول بر لیتر باک ۳ لیتری حدود ۱۰۳ و باک ۸ لیتری حدود ۲۷۴ مگاژول انرژی خام دارد. این عدد ساعت کار نیست، ولی نشان می‌دهد باک ۸ لیتری آگرو حدود ۲٫۷ برابر باک ۳ لیتری ذخیره دارد. برای خاموشی شبانه‌ی چندساعته، همین فرق سوخت‌گیری نیمه‌شب را حذف می‌کند.
خانواده‌ای یخچال (۲۰۰ وات)، تلویزیون (۱۰۰)، مودم (۱۵)، دو لپ‌تاپ (۱۲۰) و پنج لامپ (۵۰) می‌خواهد. جمع نامی حدود ۴۸۵ وات است و با جهش دو برابری یخچال هم زیر ۱ کیلووات می‌ماند. هر چهار مدل ۱ کیلوواتی این دسته کافی‌اند. حالا فرض کنید پمپ ۷۵۰ واتی هم اضافه شود: جمع حدود ۱٫۲۳۵ کیلووات می‌شود و مدل‌های ۱ کیلووات پیوسته کم می‌آورند؛ آگرو (۱٫۱) هم مرزی است، ولی پوتر ۱٫۵ پیوسته یا مدل ۲٫۸ جواب می‌دهد. نتیجه: پمپ آب، مرز بین پله‌های این رده را مشخص می‌کند. اعداد فرضی‌اند.
اگر بار شما از ۱ کیلووات بیشتر می‌شود یا قرار است کولر هم اضافه شود، به موتور برق 3000 وات بروید. اگر برق تمیز برای الکترونیک مهم است، موتور برق اینورتر را ببینید. برای بار سبک و جابه‌جایی راحت، موتور برق کوچک را هم مرور کنید، و برای صدای کمتر موتور برق سایلنت را.
فهرست بار را بنویسید. هر وسیله را با توان پلاک بنویسید و برای موتوردارها (یخچال، پمپ، کولر) ستون جداگانه‌ی «جهش استارت» بگذارید.
بزرگ‌ترین موتور را جدا کنید. جمع بقیه‌ی وسایل را پیوسته حساب کنید و فقط بزرگ‌ترین موتور را با جهشش جمع بزنید، چون معمولاً همه‌ی موتورها هم‌زمان استارت نمی‌خورند.
عدد را با «پیوسته»ی دستگاه بسنجید. اگر جمع از ۸۰ درصد توان پیوسته‌ی دستگاه بالاتر رفت، یک پله بالاتر بروید. این ۸۰ درصد توصیه‌ی عملی و حاشیه‌ی ایمنی ساده است، نه عدد استاندارد.
وزن و باک را وارد کنید. اگر دستگاه را هر بار جابه‌جا می‌کنید، ۱۲ کیلوگرم راکسیو با ۲۱ کیلوگرم پرومکس فرق عملی دارد.
در برق متناوب، حاصل‌ضرب ولتاژ و جریان «توان ظاهری» است و توان واقعی با ضریب توان کوچک‌تر یا مساوی آن می‌شود. بار مقاومتی (لامپ رشته‌ای، بخاری برقی) ضریب نزدیک ۱ دارد، ولی موتور و ترانس ضریب پایین‌تری دارند. نتیجه‌ی عملی برای خریدار این است که اگر برگه‌ی دستگاه «کیلووات» نوشته و پلاک وسیله «ولت‌آمپر»، باید آن را به وات تبدیل کنید. پلاک بیشتر وسایل خانگی کوچک وات می‌نویسد و ضریب توان را بازگو نمی‌کند؛ برای موتور، تقسیم روی عدد پایین‌تر از ۱ محافظه‌کارانه‌تر است. این صفحه ضریب توان هیچ مدلی را ادعا نمی‌کند، چون در برگه‌ها ثبت نشده است.
در فهرست این دسته، چند دستگاه با عنوان «۱٫۵ کیلووات» پیوسته‌ی ۱ تا ۱٫۱ کیلووات دارند. دلیلش شناخته‌شده است: عنوان معمولاً بزرگ‌ترین عدد برگه را می‌گیرد. برای تصمیم، ستون مناسب «پیوسته» است و پیک فقط برای جهش‌های چند ثانیه‌ای. اگر برگه‌ای فقط یک عدد دارد، آن را پیک فرض نکنید و نپرسیده نخرید. در جدول زیر، فاصله‌ی عنوان تا عدد پیوسته در مدل‌هایی که هر دو را ثبت کرده‌اند دیده می‌شود:
| مدل | عدد پیک | عدد پیوسته | نسبت پیوسته به پیک |
|---|---|---|---|
| توتال TP515006 | ۱٫۱ کیلووات | ۱ کیلووات | حدود ۹۱ درصد |
| آگرو AG1500-B | ۱٫۳ کیلووات | ۱٫۱ کیلووات | حدود ۸۵ درصد |
| کواکس CGO3300I | ۱٫۵ کیلووات | ۱ کیلووات | حدود ۶۷ درصد |
مدل کواکس بیشترین فاصله را دارد؛ یعنی اگر فقط عنوان ۱٫۵ را بخوانید، حدود یک‌سوم از توانی که انتظار دارید در بار ثابت نخواهید داشت. این تفاوت بد نیست، فقط باید آگاهانه انتخاب شود.
برخی وسایل در جدول بالا ساده‌اند، ولی چند مورد دردسرسازند:
دستگاه زیر ۳ کیلووات سه ویژگی مشترک دارد: موتور تک‌سیلندر ۴ زمانه‌ی کوچک (۵۶ تا ۱۳۵ سی‌سی در داده‌ی ثبت‌شده)، باک ۳ تا ۸ لیتر و وزن ۱۲ تا ۲۱ کیلوگرم. این یعنی هم‌اندازه‌ی چمدان و با یک دست جابه‌جا می‌شوند. در مقابل، نمونه‌ی ۳ تا ۶ کیلووات معمولاً قاب‌دار و چرخ‌دار است. تصمیم‌گیری ساده است: اگر دستگاه را برای کمپ و سفر می‌خواهید، به موتور برق کمپینگ هم نگاه کنید؛ اگر برای خانه است و یک بار برای همیشه کار می‌کند، به همین رده بسنده کنید.
هر یک از این‌ها یا به رده‌ی بالاتر نیاز دارد یا به ژنراتور صنعتی. اگر مطمئن نیستید، بار را برای کارشناس بنویسید؛ حساب سرانگشتی خطای ۳۰ درصد هم می‌دهد.
بیشتر مشتریانی که این رده را می‌پرسند دو دغدغه دارند: «یخچالم خراب نشود» و «سروصدای همسایه‌ها». برای دغدغه‌ی اول، مدل اینورتری با AVR انتخاب منطقی‌تری است و برای دغدغه‌ی دوم، عدد دسی‌بل را از فروشنده با شرط اندازه‌گیری بپرسید؛ در صفحه‌ی کواکس ۶۲ دسی‌بل ثبت شده ولی فاصله‌ی اندازه‌گیری نه.
فرض کنید پمپ آب خانگی ۷۵۰ واتی دارید و یک یخچال ۲۰۰ واتی، یک تلویزیون ۱۰۰ واتی و چهار لامپ ۱۰ واتی. بار پیوسته‌ی بدون پمپ ۳۴۰ وات است. پمپ را بزرگ‌ترین موتور حساب کنید و جهشش را (به‌صورت فرضی) دو تا سه برابر بگیرید، یعنی ۱۵۰۰ تا ۲۲۵۰ وات در چند ثانیه‌ی اول. جمع پیک می‌شود حدود ۱٫۸ تا ۲٫۶ کیلووات و جمع پیوسته حدود ۱٫۱ کیلووات. نتیجه این است که مدل ۱ کیلووات هیچ‌گاه کافی نیست، مدل ۱٫۵ پیوسته مرزی کار می‌کند و مدل ۲٫۸ هم جهش و هم پیوسته را با حاشیه می‌پوشاند. ضریب جهش در این مثال فرضی است و برای دستگاه واقعی باید از پلاک یا سازنده‌ی پمپ پرسیده شود.
اگر تنها نیاز شما شارژ موبایل و روشن ماندن چند لامپ است، فهرست بار ۵۰ تا ۱۰۰ وات می‌شود و موتور برق ۱ کیلووات نصف عمر مفیدش را بیکار می‌چرخاند. در این وضعیت، قبل از خرید ببینید آیا بار هر شب بیشتر از یک تا دو ساعت روشن می‌ماند. هر چه ساعت‌های خاموشی بیشتر و بار بزرگ‌تر، دستگاه با باک بزرگ‌تر و مصرف آرام‌تر ارزش بیشتری دارد؛ هر چه کمتر، سبکی و جمع‌وجوری مهم‌تر است. این تصمیم ساده بین «سبک و کوچک» و «باک بزرگ» است و هیچ مدلی در هر دو بُعد برنده نیست.
حتی دستگاه کوچک ۱۲ کیلوگرمی مونوکسید کربن تولید می‌کند. صلیب سرخ آمریکا می‌گوید دستگاه را هرگز داخل ساختمان روشن نکنید، بیرون و دور از درها و پنجره‌ها و زیر سایبان خشک بگذارید. CPSC دست‌کم ۲۰ فوت (حدود ۶ متر) فاصله از ساختمان را می‌خواهد. بالکن آپارتمان جای دستگاه نیست.
اگر هنوز بین چند گروه مردد هستید، این دسته‌ها را هم مرور کنید: موتور برق سه فاز، موتور برق دیزلی، موتور برق چندگانه‌سوز، موتور برق گازی و موتور برق کارگاهی و صنعتی. هر کدام راهنمای جدا، جدول مدل‌ها و مشاوره‌ی کارشناسی خودش را دارد و مقایسه‌ی آن‌ها کمک می‌کند بار خودتان را به درستی طبقه‌بندی کنید.
بنزین پایدارنشده طبق سازنده‌ی تجهیزات پس از چند ماه افت کیفیت می‌کند. برای دستگاه کوچک که سالی چند بار روشن می‌شود، پیش از انبار طولانی باک را تخلیه یا پایدارکننده بزنید. روغن ۰٫۲۵ تا ۰٫۶ لیتری را طبق دفترچه تعویض کنید؛ مقدار کم روغن یعنی تعویض مکرر‌تر معنی‌دارتر است.
برای دیدن دستگاه‌ها و پرسیدن برگه‌ی فنی به شهر موتور برق در تهران، خیابان سعدی جنوبی، پاساژ صدقی‌نژاد مراجعه کنید.
مشاوره‌ی فنی رایگان: ۰۹۰۱ ۷۹۷ ۸۶۰۶
یک کیلووات برای یخچال کافی است؟ بله، با حاشیه؛ یخچال معمولاً ۱۵۰ تا ۲۰۰ وات است و جهش استارت دارد.
پمپ آب را می‌کشد؟ مدل‌های ۱ کیلووات به‌سختی؛ ۱٫۵ تا ۲٫۸ کیلووات راحت‌تر.
اینورتری لازم است؟ برای لپ‌تاپ و الکترونیک حساس بهتر است.
چرا پوتر عنوانش کمتر از برگه است؟ در صفحه این‌گونه ثبت شده؛ باید از فروشنده پرسید.
قیمت چقدر است؟ عدد روز را روی صفحه‌ی هر محصول ببینید.
بار را فهرست کنید، پیک و پیوسته را جدا کنید و پله‌ی مناسب را از روی پمپ و کولر انتخاب کنید. کارشناسان شهر موتور برق برای محاسبه‌ی بار شما در دسترس‌اند.
مشاوره‌ی خرید: ۰۲۱ ۹۱۰۹ ۷۱۸۶
