موتور برق تکفاز و سه فاز
موتور برق سه فاز دستگاهی است که علاوه بر برق ۲۲۰ ولت، می‌تواند برق ۳۸۰ ولت هم بدهد. بیشتر کسانی که این صفحه را باز می‌کنند ابزار یا الکتروموتوری دارند که روی پلاکش «۳۸۰ ولت» نوشته شده و می‌خواهند هنگام قطعی برق آن را روشن نگه دارند. اما بسیاری از دستگاه‌های این فهرست دوکاره‌اند، یعنی هم تکفاز می‌دهند و هم سه‌فاز، و میزان جریان در هر حالت فرق می‌کند. این صفحه نشان می‌دهد چطور مطمئن شوید واقعاً سه‌فاز لازم دارید، چه عددهایی را باید از روی پلاک و مشخصات بخوانید و سه مدل واقعی از فهرست ما چه می‌گویند. قیمت‌ها با نرخ ارز عوض می‌شوند، پس عدد روز را فقط روی صفحه‌ی محصول یا از کارشناس ما بگیرید.
واقعاً سه‌فاز لازم دارید؟
پیش از هر چیز این سؤال را جواب بدهید، چون اشتباه در این مرحله هزینه‌ی سنگینی دارد. سه‌فاز بودن بار از روی پلاک دستگاه معلوم می‌شود:
- اگر روی پلاک فقط «۲۲۰» یا «۲۳۰ ولت» و یک فاز نوشته شده، بار تکفاز است و موتور برق تکفاز کافی است.
- اگر «۳۸۰ ولت» یا «۳ فاز» نوشته شده، بار سه‌فاز است و دستگاه باید خروجی ۳۸۰ ولت بدهد.
- اگر ابزار هر دو حالت را دارد، معمولاً روی پلاک دو ولتاژ نوشته شده و با جابه‌جایی سیم‌ها تنظیم می‌شود.
ابزارهایی که معمولاً سه‌فاز هستند: کمپرسورهای بزرگ، سنگ‌های صنعتی، دستگاه‌های جوش سه‌فاز، پمپ‌های پرقدرت و بعضی تابلوهای ساختمان. وسایل خانگی معمولی تک‌فازند و برای آن‌ها لازم نیست دنبال سه‌فاز بروید.
تفاوت خروجی تکفاز و سه‌فاز در یک دستگاه
نکته‌ای که زیاد نادیده گرفته می‌شود این است که توان کل دستگاه بین فازها پخش می‌شود. در حالت تکفاز دستگاه همه‌ی جریانش را از یک خروجی می‌دهد، ولی در حالت سه‌فاز همان توان بین سه خروجی تقسیم می‌شود و جریان هر فاز کمتر است. برای همین در مشخصات دستگاه‌های دوکاره دو عدد جریان می‌بینید: یکی برای تکفاز و یکی (کوچک‌تر) برای سه‌فاز.
یک حساب سرانگشتی کمک می‌کند. در حالت سه‌فاز توان تقریبی برابر است با ولتاژ ۳۸۰ ضرب در جریان هر فاز ضرب در ۱٫۷۳. پس هر فاز با ۹ آمپر حدود ۵٫۹ کیلوولت‌آمپر می‌دهد. این فقط برآورد است و ضریب توان بار هم در آن اثر دارد. برای تصمیم نهایی عدد توان پیوسته‌ی همان مدل را از کارشناس بگیرید.
چه چیزی را باید در مشخصات ببینید؟
- توان پیوسته و توان پیک: عدد پیک را دستگاه چند لحظه می‌دهد، ولی بار دائم را با پیوسته حساب می‌کنند.
- جریان هر فاز در حالت سه‌فاز: مهم‌تر از عدد کل توان است.
- توان استارت الکتروموتور: موتورهای سه‌فاز هنگام راه‌اندازی چند برابر توان معمولی می‌کشند.
- نوع استارت: هندلی، برقی یا ریموت. برای دستگاه سنگین، استارت برقی راحت‌تر است.
- ظرفیت باک و ساعت کار: کار کارگاهی یعنی ساعت‌های طولانی.
- AVR: برای ثبات ولتاژ و حفظ ابزارهای حساس.
- وزن و چرخ: دستگاه‌های سه‌فاز معمولاً ده‌ها کیلو وزن دارند.
- سیستم ATS: اگر می‌خواهید با قطع برق شهر خودکار روشن شود.
از نیاز تا صفحه‌ی درست
| اگر… | معمولاً دنبال… باشید | صفحه‌ی بیشتر |
|---|---|---|
| بار شما بسیار سنگین یا دائمی است | دستگاه بزرگ و صنعتی | موتور برق صنعتی |
| باید ساعت‌ها پشت‌سرهم کار کند | دیزلی | موتور برق دیزلی |
| فقط وسایل سبک دارید | جمع‌وجور | موتور برق کوچک |
| برای مصرف خانه می‌خواهید | تکفاز با توان متوسط | موتور برق خانگی |
اگر بار شما تکفاز است، لازم نیست پول اضافه برای سه‌فاز بدهید. و اگر بارتان سنگین است، دو دسته‌ی اول را کنار هم ببینید.
موتور برق سه فاز بنزینی بهتر است یا دیزلی؟
در توان‌های متوسط، دستگاه بنزینی ارزان‌تر و سبک‌تر است و برای کار گاه‌به‌گاه کافی است. وقتی کار روزانه و چندساعته دارید یا مصرف سوخت برایتان مهم است، دیزلی گزینه‌ی جدی‌تری می‌شود. دستگاه بنزینی‌ای که در این صفحه می‌بینید برای کارگاه‌های سبک و قطعی‌های معمولی ساخته شده‌اند و جای دیزل ژنراتور سنگین را نمی‌گیرند.
سناریوی نمونه: کارگاهی با یک کمپرسور سه‌فاز
فرض کنید کارگاهی یک کمپرسور سه‌فاز و چند چراغ دارد و می‌خواهد در قطعی کار را ادامه دهد. اول توان کمپرسور را از پلاک بخوانید و سپس توان استارت آن را در نظر بگیرید، چون هنگام روشن شدن چند برابر می‌کشد. اگر توان پیوسته‌ی دستگاه فقط کمی از توان کمپرسور بیشتر باشد، در راه‌اندازی افت ولتاژ می‌کند. معمولاً باید حاشیه‌ی اطمینان قابل توجهی بگذارید. این فقط نمونه است و عدد واقعی را باید از پلاک و مشخصات خودتان به دست آورید.
برای انتخاب مدل و استعلام قیمت روز با کارشناسان شهر موتور برق تماس بگیرید: ۰۲۱ ۹۱۰۹ ۷۱۸۶ و ۰۹۰۱ ۷۹۷ ۸۶۰۶
سه مدل بنزینی سه‌فاز از فهرست شهر موتور برق
کینگ وی K6000E-T: دوکاره با خروجی ۲۳۰ و ۳۸۰ ولت
مدل K6000E-T از برند کینگ وی در عنوان یک موتور برق ۶ کیلوواتی بنزینی سه‌فاز استارتی است. مشخصات ثبت‌شده: توان پیک ۶ کیلووات و پیوسته ۵٫۵ کیلووات، موتور تک‌سیلندر چهارزمانه هوا‌خنک با ۱۵ اسب بخار، سیم‌پیچ تمام مس، باک ۲۵ لیتری، روغن ۱ لیتر، فرکانس ۵۰ هرتز، ولتاژ ۲۳۰ ولت در حالت تکفاز و ۳۸۰ ولت در حالت سه‌فاز. جریان خروجی ۲۷ آمپر در تکفاز و ۹ آمپر در سه‌فاز است و یک خروجی DC با ۸٫۳ آمپر دارد. وزن ۸۷ کیلوگرم، ابعاد ۵۵ در ۵۹ در ۶۸ سانتی‌متر، با چرخ و دسته و نحوه‌ی روشن شدن هندلی و استارتی. اقلام همراه AVR، سنسور روغن، تنظیم‌کننده، باتری و نمایشگر نوشته شده است.
این همان مدلی است که مثال بالای ما درباره‌ی جریان هر فاز را نشان می‌دهد: ۲۷ آمپر در تکفاز و ۹ آمپر در سه‌فاز. صدای ثبت‌شده ۹۷ دسی‌بل است که زیاد است، پس برای نصب در فضای باز مناسب‌تر است تا نزدیک محل سکونت.
ایزی پاور KH6500E2: عنوان و مشخصات با هم نمی‌خوانند
مدل KH6500E2 از برند ایزی پاور در عنوان یک موتور برق ۵٫۵ کیلوواتی بنزینی سه‌فاز با استارت ریموت و چرخ است. اما در مشخصات توان خروجی تکفاز ۱۲ کیلووات و سه‌فاز هم ۱۲ کیلووات ثبت شده، جریان AC برابر ۴۵ آمپر آمده، باک ۳۰ لیتر، مصرف سوخت ۲ لیتر، روغن ۱٫۵ لیتر، سیم‌پیچ ۱۰۰ درصد مس، کارکرد پیوسته در بار کامل ۱۰ ساعت و وزن ۱۲۵ کیلوگرم نوشته شده است. نحوه‌ی روشن شدن اتومات و کی‌لس است.
فاصله‌ی ۵٫۵ تا ۱۲ کیلووات بسیار زیاد است و نمی‌شود حدس زد کدام درست است. پیش از سفارش بپرسید توان پیوسته‌ی واقعی چند کیلووات است و ۴۵ آمپر مربوط به کدام حالت است.
کینگ وی KGG10000E-T: برای بار بزرگ‌تر
مدل KGG10000E-T از کینگ وی در عنوان یک موتور برق ۸٫۵ کیلوواتی بنزینی دوکاره (تکفاز و سه‌فاز) استارتی است. مشخصات ثبت‌شده: توان پیک ۸٫۵، موتور چهارزمانه ۴۶۰ سی‌سی، باک ۲۵ لیتر، جریان ۱۰ آمپر در حالت سه‌فاز و ۳۲ آمپر در حالت تکفاز، خروجی DC، چرخ و دسته و روشن شدن هندلی و استارتی. فیلد توان دستگاه با عدد «۱۸» و توضیح «نیاز به بازبینی» ثبت شده که معلوم نیست توان است یا اسب بخار.
برای بار سه‌فاز سنگین‌تر از مدل قبلی کاندیدای خوبی است، به شرط آنکه پیش از خرید توان پیوسته را بپرسید. به‌خصوص که ۱۰ آمپر در سه‌فاز با همان حساب سرانگشتی حدود ۶٫۶ کیلوولت‌آمپر می‌دهد و از ۸٫۵ پیک فاصله دارد.
توان لازم را چطور حساب کنیم؟
چهار قدم کافی است:
- توان هر الکتروموتور و هر وسیله را از پلاکش بنویسید و جدا کنید که کدام تکفاز است و کدام سه‌فاز.
- بزرگ‌ترین الکتروموتور را مشخص کنید و توان استارتش را از سازنده یا برق‌کار بپرسید.
- مجموع بار هم‌زمان را حساب کنید، نه مجموع همه‌ی وسایل. همه‌ی ابزارها معمولاً هم‌زمان کار نمی‌کنند.
- حدود یک‌پنجم تا یک‌چهارم حاشیه‌ی اطمینان اضافه کنید و دستگاهی بگیرید که توان پیوسته‌اش از آن بیشتر باشد.
عدد پایانی را با جریان هر فاز در حالت سه‌فاز مقایسه کنید. اگر دستگاه روی کاغذ توان کافی دارد ولی جریان هر فازش از بار بزرگ‌ترین موتور کمتر است، راه‌اندازی موفق نمی‌شود.
ATS و استارت خودکار یعنی چه؟
سیستم ATS قطع برق شهر را تشخیص می‌دهد، دستگاه را روشن می‌کند و بار را به آن وصل می‌کند. وقتی برق شهر برگشت، دوباره بار را به شهر برمی‌گرداند. برای مکانی که کسی همیشه در آن نیست، مثل انبار یا سردخانه، این امکان ارزشمند است. در دستگاه‌های ارزان‌تر معمولاً باید استارت را با دست یا ریموت بزنید. در مشخصات هر مدل ببینید ATS «دارد» یا «ندارد»، چون بعضی صفحه‌ها فقط «ریموت» نوشته‌اند و این با ATS یکی نیست.
کجا از دستگاه سه‌فاز استفاده می‌شود؟
کارگاه و کارخانه‌ی کوچک. تراش، فرز، کمپرسور و پرس‌های سه‌فاز. معمولاً الکتروموتور بزرگ تعیین‌کننده است.
ساختمان در حال ساخت. بتن‌ریز، جرثقیل کوچک و ابزار سنگین. جابه‌جایی زیاد است و چرخ و دسته اهمیت دارد.
مزرعه و دامداری. پمپ چاه سه‌فاز، شیردوش و سیستم تهویه. راه‌اندازی پمپ بیشترین فشار را روی دستگاه می‌آورد.
فروشگاه و رستوران. بعضی یخچال‌ها و هواسازها سه‌فازند. دستگاه باید آرام و دارای AVR باشد.
ساختمان مسکونی. برای آسانسور و پمپ مشترک گاهی سه‌فاز لازم است. اتصال به تابلو را فقط برق‌کار انجام دهد.
اشتباه‌های رایج در خرید
- خرید سه‌فاز برای بار تکفاز: پول اضافه و دستگاه سنگین‌تر.
- نگاه به عدد کل توان: در حالت سه‌فاز جریان هر فاز تعیین‌کننده است.
- فراموش کردن توان استارت: الکتروموتور هنگام راه‌اندازی چند برابر می‌کشد.
- تکیه بر عنوان محصول: مثال دوم نشان داد گاهی عنوان و مشخصات فاصله دارند.
- نبستن بار نامتعادل: اگر یک فاز بسیار بیشتر از دو فاز دیگر بار بکشد، دستگاه آسیب می‌بیند.
- روشن کردن در جای بسته: مونوکسید کربن می‌کشد.
- اتصال مستقیم به تابلو: باید با کلید تبدیل و توسط برق‌کار باشد.
قیمت ژنراتور برق سه فاز از چه می‌آید؟
در این متن عددی نیاورده‌ایم، چون قیمت با نرخ ارز و موجودی عوض می‌شود. قیمت و تاریخ آخرین به‌روزرسانی هر مدل روی صفحه‌ی خودش آمده است. هنگام مقایسه به این‌ها نگاه کنید: توان پیوسته، جریان هر فاز، نوع استارت، وجود ATS، AVR، وزن و چرخ، برند و خدمات پس از فروش. دستگاه‌ای که ارزان‌تر است ولی مشخصاتش ناقص ثبت شده، بعداً هزینه‌ی سؤال و جابه‌جایی به شما تحمیل می‌کند.
بعد از خرید چه کنیم؟
روغن اولیه را کنترل کنید، سوخت تمیز بریزید و دستگاه را چند دقیقه بدون بار گرم کنید. بعد بارها را یکی‌یکی وصل کنید و بزرگ‌ترین الکتروموتور را اول روشن کنید، نه آخر. در حالت سه‌فاز تعادل بار بین فازها را کنترل کنید. کابل مناسب با مقطع کافی بگیرید و دستگاه را با ارت نصب کنید.
ایمنی
هشدار ایمنی: هیچ موتور برقی را داخل ساختمان، پارکینگ یا فضای سرپوشیده روشن نکنید. مونوکسید کربن بی‌رنگ و بی‌بوست و می‌کشد. دستگاه را بیرون و دور از پنجره بگذارید و دتکتور مونوکسید کربن نصب کنید.
- اتصال به تابلوی ساختمان فقط با کلید تبدیل و توسط برق‌کار انجام شود.
- سیم‌کشی ۳۸۰ ولت کار متخصص است و خطر جانی دارد.
- هنگام سوخت‌گیری موتور را خاموش و خنک کنید.
- سوخت را دور از جرقه نگه دارید.
نگهداری
- پیش از هر بار روشن کردن، روغن و سوخت را ببینید.
- روغن و فیلتر را طبق دفترچه عوض کنید.
- سوخت راکد را تخلیه کنید.
- پیش از خاموش کردن، بار را قطع کنید و چند دقیقه بدون بار کار بدهید.
- دستگاه بیکار را هر چند هفته روشن کنید.
چک‌لیست خرید
- ☐ پلاک ابزارها را خوانده و سه‌فاز بودن بار را مطمئن شده‌ام.
- ☐ توان استارت بزرگ‌ترین الکتروموتور را می‌دانم.
- ☐ جریان هر فاز را با بار مقایسه کرده‌ام.
- ☐ عنوان و مشخصات محصول را با هم مقایسه کرده‌ام.
- ☐ نوع استارت و نیاز به ATS را مشخص کرده‌ام.
- ☐ جای امن بیرون از ساختمان دارم.
- ☐ برق‌کار اتصال را انجام می‌دهد.
- ☐ قیمت روز و موجودی را از کارشناس پرسیده‌ام.
پیش از سفارش با کارشناسان ما صحبت کنید: ۰۲۱ ۹۱۰۹ ۷۱۸۶ و ۰۹۰۱ ۷۹۷ ۸۶۰۶
پرسش‌های متداول
موتور برق سه فاز را برای وسایل خانگی هم می‌شود به کار برد؟
بله، اگر دستگاه خروجی تکفاز هم داشته باشد. ولی اگر فقط وسایل خانگی دارید، سه‌فاز لازم نیست.
چطور بفهمم ابزار من سه‌فاز است؟
پلاک آن را بخوانید. ولتاژ ۳۸۰ یا عبارت ۳ فاز یعنی سه‌فاز.
جریان هر فاز با توان کل چه ارتباطی دارد؟
در سه‌فاز توان بین سه فاز پخش می‌شود. توان تقریبی از ضرب ۳۸۰، جریان هر فاز و ۱٫۷۳ به دست می‌آید.
الکتروموتور سه‌فاز با دستگاه کوچک روشن می‌شود؟
شاید روشن نشود، چون جریان راه‌اندازی چند برابر است. توان استارت را حتماً حساب کنید.
یک دستگاه می‌تواند هم تکفاز بدهد هم سه‌فاز؟
مدل‌های دوکاره این کار را می‌کنند، ولی جریان در هر حالت فرق دارد و مشخصات را باید جدا خواند.
ارسال چقدر طول می‌کشد؟
روی صفحه‌ی محصولات ارسال به شهرستان با باربری در یک تا سه روز کاری و در تهران با اسنپ یا پیک نوشته شده است. زمان دقیق را از کارشناس بپرسید.
