موتور برق بالای 10 کیلووات

موتور برق بالای ۱۰ کیلووات هنوز در دنیای تک‌فاز ۲۲۰ ولت کار می‌کند، ولی جریانی که از آن عبور می‌کند با مدل‌های خانگی تفاوت جدی دارد: ۴۰ تا ۵۵ آمپر روی یک خروجی. از همین‌جا مسئله‌ها شروع می‌شود: کدام کابل، کدام کلید، چه تابلویی و آیا عدد روی عنوان با آمپر برگه جور است؟ این صفحه مدل‌های ۱۰٫۵ تا ۱۲ کیلوواتی فروشگاه شهر موتور برق را از این زاویه می‌سنجد، یعنی جریان، سوخت، روش روشن شدن و ATS، و جاهایی را که برگه‌ها با هم نمی‌خوانند نشان می‌دهد. مشخصات از صفحه‌ی زنده‌ی محصولات گرفته شده (بررسی ۲۵ مهر ۱۴۰۵) و قیمت در متن نیامده، چون تغییر می‌کند. اگر فقط می‌خواهید بدانید این رده برای شما لازم است یا نه، بخش اول را بخوانید.

آیا واقعاً به بیش از ۱۰ کیلووات نیاز دارید؟

این رده برای سه گروه معنی دارد:

• ویلا یا خانه‌ی بزرگ با چند کولر گازی، پمپ چاه، یخچال و روشنایی که باید هم‌زمان کار کنند.
• ساختمان کوچک که پمپ آب، روشنایی مشاعات و آسانسور سبک را در قطعی طولانی نگه می‌دارد.
• کارگاه سبک با چند موتور تک‌فاز و ابزار برقی که جمع بارشان به ۸ تا ۹ کیلووات می‌رسد.

اگر جمع بارتان زیر ۸ کیلووات است، موتور برق ۶ تا ۱۰ کیلووات هم از نظر وزن و هم از نظر هزینه‌ی راه‌اندازی منطقی‌تر است. اگر الکتروموتور یا دستگاه سه‌فاز دارید، تک‌فاز ۱۲ کیلوواتی جواب نمی‌دهد و باید سراغ موتور برق سه فاز یا موتور برق سه فاز 20 کیلووات بروید.

ریاضی جریان: چرا ۱۲ کیلووات یعنی ۵۴ آمپر

در تک‌فاز، توان ظاهری برابر ولت × آمپر است:

۲۲۰ ولت × ۵۴ آمپر ≈ ۱۱٫۹ کیلوولت‌آمپر

برای بار موتوری با ضریب توان ۰٫۸ (قاعده‌ی تجربی، نه استاندارد) این حدود ۹٫۵ کیلووات واقعی است. برای بار مقاومتی (بخاری، کتری) ضریب توان نزدیک ۱ است و همان ۱۲ کیلووات می‌شود. به همین دلیل دو نفر با یک دستگاه می‌توانند تجربه‌ی متفاوتی داشته باشند: یکی بار مقاومتی دارد و دستگاه را کامل می‌کشد، دیگری با کولر و پمپ به سقف زودتر می‌رسد.

جدول زیر جریان معادل چند توان رایج در ۲۲۰ ولت را نشان می‌دهد:

توان (کیلوولت‌آمپر)	جریان در ۲۲۰ ولت
۱۰	۴۵٫۵ آمپر
۱۰٫۵	۴۷٫۷ آمپر
۱۱	۵۰ آمپر
۱۲	۵۴٫۵ آمپر

اگر برگه‌ای ۱۲ کیلووات و ۴۶ آمپر می‌گوید، ناهمخوان است؛ در ادامه یکی از همین‌ها را می‌بینید.

مدل‌ها را با جریان و عدد برگه بسنجیم

ادون EPM-15000A-S: ۱۲ کیلووات یا ۱۰ کیلووات؟

عنوان ۱۲ کیلووات تک‌فاز بنزینی است و برگه پیک ۱۲ و پیوسته ۱۲ کیلووات ثبت کرده است. ولی جریان AC برابر ۴۶ آمپر است. حساب: ۲۲۰ × ۴۶ = ۱۰٫۱۲ کیلوولت‌آمپر. یعنی آمپر برگه با ۱۰ کیلووات هم‌خوان است، نه ۱۲. دو حالت ممکن است: یا جریان خروجی اشتباه ثبت شده، یا عدد توان پیک را برای پیوسته هم تکرار کرده‌اند. چیز دیگری که جلب توجه می‌کند، عدد پیوسته است که با ارقام لاتین و فارسی مخلوط («1۲») نوشته شده. جریان DC برابر ۸٫۳ آمپر در ۱۲ ولت است که برای شارژ باتری استارت کافی است، ولی کاری با بار اصلی ندارد.

فیروچی FRG20000E2: ۱۹ اسب بخار و ۱۲ کیلووات

اینجا اعداد بهتر کنار هم می‌نشینند. شدت جریان ۵۴ آمپر، یعنی ۲۲۰ × ۵۴ ≈ ۱۱٫۹ کیلوولت‌آمپر، با عنوان ۱۲ کیلووات می‌خواند. موتور تک‌سیلندر چهارزمانه با ۱۹ اسب بخار و باک ۲۵ لیتر ثبت شده. حساب اسب بخار: ۱۹ × ۰٫۷۴۶ ≈ ۱۴٫۲ کیلووات مکانیکی. برای ۱۲ کیلووات برقی لازم است ۸۵ درصد این توان به برق تبدیل شود، که در بالاترین حد بازده آلترناتور کوچک است (معمولاً ۶۵ تا ۸۵ درصد). یعنی ۱۲ کیلووات را باید «پیک» خواند و برای بار طولانی حدود ۹ تا ۱۰ کیلووات حساب کرد. اعداد را از فروشنده بپرسید.

برآورد باک: مصرف بنزین مولد را در بار بالا حدود ۰٫۳۵ تا ۰٫۵ لیتر به‌ازای هر کیلووات‌ساعت بگیرید. در بار ۱۰ کیلووات حدود ۳٫۵ تا ۵ لیتر در ساعت، پس باک ۲۵ لیتری ۵ تا ۷ ساعت کار می‌کند. در بار نیمه حدود دو برابر. این مثال حساب است، نه آزمون مدل.

رویالتی RT18900WHE: تنها برگه‌ای با دو عدد روشن

پیک ۱۲ و پیوسته ۱۱ کیلووات، موتور چهارزمانه‌ی هواخنک. جریان پیوسته: ۱۱٬۰۰۰ ÷ ۲۲۰ = ۵۰ آمپر. این یکی از معدود مدل‌هاست که پیک و پیوسته جدا و منطقی هستند. جریان و باک در برگه ثبت نشده، پس ساعت کار را نمی‌شود حساب کرد.

سان پاور SP21000EG: ۱۰٫۵ پیک و ۹٫۵ پیوسته

عنوان ۱۰٫۵ کیلووات است و برگه پیک ۱۰٫۵ و پیوسته ۹٫۵ کیلووات می‌گوید. این یعنی عدد عنوان همان پیک است و برای بار دائم باید روی ۹٫۵ کیلووات حساب کنید. جریان پیوسته ۹٬۵۰۰ ÷ ۲۲۰ ≈ ۴۳ آمپر. فیلد «توان دستگاه» ۱۰٫۵ با علامت «نیاز به بازبینی» نیز ثبت شده است.

کوپر: چهار مدل ۱۰٫۵ کیلووات، چهار برگه مختلف

• CP13000FSW REMOTE و CP13000FSW+ATS: هر دو ۱۰٫۵ کیلووات (با علامت بازبینی)، دارای ATS، روش روشن شدن، چرخ و دسته و AVR. برگه جریان یا باک ندارد.
• CP15800IOS ATS/USP: اینورتردار، چهارزمانه، با AVR و ATS. این تنها مدل اینورتری در این رده است؛ برق خروجی تمیزتر برای لپ‌تاپ و الکترونیک حساس می‌دهد. برای اطلاعات بیشتر درباره‌ی این فناوری، موتور برق اینورتر را ببینید.

نام این مدل‌ها «۱۰٫۵ کیلووات» است، ولی برگه نمی‌گوید این عدد پیک است یا اسمی. با توجه به الگوی بقیه‌ی دسته که پیک را در عنوان می‌گذارند، محتاطانه ۹ کیلووات پیوسته در نظر بگیرید؛ این حدس ماست، نه عدد برگه.

هیرو پاور KM22500E2، HP22900FE2 و KM22500E2R+GLN

• KM22500E2: ۱۰٫۵ کیلووات بنزینی با ریموت استارت.
• HP22900FE2: ۱۱٫۵ کیلووات تک‌فاز بنزینی.
• KM22500E2R+GLN: ۱۰٫۵ کیلووات سه‌گانه‌سوز با ریموت. یعنی با بنزین، گاز مایع (LPG) و گاز شهری کار می‌کند. یک مدل سه‌گانه‌سوز در بار یکسان معمولاً چند درصد توان کمتر با گاز می‌دهد (افت ۱۰ تا ۲۰ درصد برای سوخت گازی رایج است)، پس عدد ۱۰٫۵ را برای بنزین ببینید و برای گاز کمتر فرض کنید.

برای انتخاب بین حالت‌های سوخت، دسته‌ی موتور برق چندگانه‌سوز راهنمای جدا دارد.

وینکو R15800DWHB و کواکس EPH19500E2

برای هر دو مدل در صفحه‌ی فروشگاه (با عنوان ۱۱ کیلووات) مشخصات فنی کامل ثبت نشده است. وینکو ریموت استارت و تک‌فاز بنزینی است، کواکس فقط عنوان دارد. بدون جریان، باک و نوع توان نمی‌توان تحلیل داد و عدد حدسی نمی‌نویسیم. برای مرور برندها، صفحه‌ی موتور برق وینکو و کواکس را در دسته‌ی برندها ببینید.

مشاوره‌ی خرید: ‎۰۲۱ ۹۱۰۹ ۷۱۸۶ یا ‎۰۹۰۱ ۷۹۷ ۸۶۰۶

جدول مقایسه‌ی موتور برق بالای ۱۰ کیلووات

مدل	عنوان	پیک / پیوسته (برگه)	جریان	باک / اسب بخار	یادداشت
ادون EPM-15000A-S	۱۲	۱۲ / ۱۲	۴۶ A	ثبت نشده	آمپر ≈ ۱۰ کیلووات
فیروچی FRG20000E2	۱۲	ثبت نشده	۵۴ A	۲۵ لیتر / ۱۹ hp	با آمپر می‌خواند
رویالتی RT18900WHE	۱۲	۱۲ / ۱۱	ثبت نشده	ثبت نشده	≈ ۵۰ A پیوسته
سان پاور SP21000EG	۱۰٫۵	۱۰٫۵ / ۹٫۵	ثبت نشده	ثبت نشده	≈ ۴۳ A پیوسته
کوپر CP13000FSW	۱۰٫۵	نامشخص	ثبت نشده	ثبت نشده	ATS و ریموت
کوپر CP15800IOS	۱۰٫۵	نامشخص	ثبت نشده	ثبت نشده	اینورتر
هیرو پاور KM22500E2R+GLN	۱۰٫۵	ثبت نشده	ثبت نشده	ثبت نشده	سه‌گانه‌سوز

سیم‌کشی، کلید و ATS: بخش اصلی هزینه

دستگاه ۱۰ تا ۱۲ کیلوواتی را مثل یک پریز معمولی نمی‌توان به ساختمان وصل کرد. جریان ۴۵ تا ۵۵ آمپر سطح مقطع کابل مناسب، کلید محافظ مناسب و زمین‌کردن جدی می‌خواهد. این‌ها را برقکار با توجه به طول مسیر و استاندارد ساختمان تعیین می‌کند؛ ما عددی از خودمان نمی‌دهیم. چند اصل ثابت است:

1. اتصال به تابلوی ساختمان فقط با کلید تبدیل دستی یا ATS انجام شود، تا برق برگشتی به شبکه نرسد و برقکار شبکه را به خطر نیندازد.
2. بدنه‌ی دستگاه با سیم زمین مناسب به زمین ساختمان متصل شود.
3. بارهای سنگین (کولر، پمپ چاه) را یکی‌یکی روشن کنید، نه هم‌زمان.
4. دستگاه بیرون ساختمان باشد.

سازمان CDC آمریکا هشدار می‌دهد موتور برق هرگز داخل خانه، گاراژ یا نزدیک پنجره روشن نشود، چون مونوکسید کربن بی‌بو و کشنده است. آشکارساز مونوکسید کربن بگذارید.

ریموت استارت، استارت برقی و ATS: کدام را بگیرم؟

در این رده تقریباً هیچ دستگاهی با طناب روشن نمی‌شود؛ سه روش رایج است:

• استارت برقی با کلید: باتری و استارتر دارد. ساده و ارزان است، ولی باید کنار دستگاه بایستید.
• ریموت استارت: از فاصله‌ی چند ده متر روشن می‌شود. برای ویلا یا مغازه‌ای که دستگاه در حیاط است، راحتی قابل توجهی دارد. برد ریموت و باتری هم نگهداری می‌خواهد.
• ATS: با قطع برق شهر، خودش دستگاه را روشن و ساختمان را به آن وصل می‌کند و پس از برگشت برق خاموشش می‌کند. مدل‌هایی که ATS را در برگه دارند (مثل دو مدل کوپر CP13000FSW و CP15800IOS) باز هم تابلوی مناسب و نصب برقکار لازم دارند.

قاعده‌ی کلی: اگر کسی همیشه در محل نیست، ATS ارزش دارد؛ اگر خودتان کنار دستگاه هستید، ریموت یا استارت برقی کافی است. هر سه گزینه نیاز دارند باتری استارت را هر دو ماه یک بار شارژ کنید و سطح روغن را پیش از هر روشن شدن ببینید.

سناریوی نمونه: ویلا با پمپ چاه و دو کولر

فرض کنید ویلایی دارید با پمپ چاه ۱ اسب (حدود ۱۱۰۰ وات، پیک راه‌اندازی ۳ برابر)، دو کولر گازی ۱۲۰۰۰ (هرکدام حدود ۱۳۰۰ وات)، دو یخچال (۴۰۰ وات)، روشنایی و تلویزیون (۵۰۰ وات). جمع پیوسته ≈ ۵ کیلووات. اگر هر سه کمپرسور و پمپ هم‌زمان روشن شوند، پیک چند ثانیه‌ای می‌تواند به ۱۰ تا ۱۱ کیلووات برسد. با تقسیم ۵ بر ۰٫۸ توان اسمی لازم ≈ ۶٫۳ کیلووات است، ولی برای پیک و حاشیه‌ی ایمنی مدل ۱۰٫۵ تا ۱۲ کیلووات (با پیوسته ۹ تا ۱۰) انتخاب منطقی است. اگر بار شما در همین حدود است، شاید مدل ۸٫۵ کیلووات کافی باشد؛ مقایسه را با دسته‌ی ۸٫۵ کیلووات انجام دهید. اعداد فرضی‌اند و به پلاک وسایل خودتان وابسته‌اند.

دسته‌ی دیگر: دیزل یا بنزین؟

بنزینی‌ها ارزان‌تر خریده می‌شوند و سبک‌ترند، ولی مصرف سوخت بیشتر و عمر موتور کوتاه‌تر دارند. برای استفاده‌ی طولانی (روزانه چند ساعت) دیزلی‌ها صرفه‌تر هستند. مصرف دیزل مولد معمولاً ۰٫۲۵ تا ۰٫۳۵ لیتر به‌ازای هر کیلووات‌ساعت است؛ یعنی کمتر از بنزین. برای مقایسه‌ی کامل موتور برق دیزلی و دیزل ژنراتور را ببینید. اگر کار شما صنعتی و پیوسته است، موتور برق کارگاهی و صنعتی مناسب‌تر است.

نگهداری

• روغن اول را پس از ۲۰ ساعت کار و سپس طبق دفترچه عوض کنید.
• فیلتر هوا و شمع را هر ۵۰ تا ۱۰۰ ساعت بازبینی کنید.
• بنزین را برای انبار طولانی خالی یا تثبیت کنید.
• هر ماه ۱۵ دقیقه زیر بار آزمایش کنید.
• باتری مدل‌های ریموت و استارتی را هر دو ماه شارژ کنید.

اشتباه‌های رایج

1. خرید با عدد عنوان. عنوان معمولاً پیک است؛ پیوسته را از برگه بخوانید.
2. باور به ۱۲ کیلووات در بار موتوری. با ضریب توان ۰٫۸، حدود ۹٫۵ کیلووات واقعی است.
3. اتصال بدون ATS. خطر جانی دارد.
4. نادیده گرفتن وزن و جابه‌جایی. این دستگاه‌ها سنگین‌اند؛ چرخ و دسته را بررسی کنید.
5. انتظار بی‌صدایی. مدل‌های روباز بلندند؛ برای مناطق مسکونی، نصب در محوطه و دور از همسایه اهمیت دارد.

جمع‌بندی و راهنمایی

بالای ۱۰ کیلووات رده‌ای است که غلط کوچک در انتخاب، هزینه‌ی بزرگ سیم‌کشی و بازگشت دستگاه ایجاد می‌کند. بهتر است ابتدا جمع بار و پیک بزرگ‌ترین موتور را روی کاغذ بیاورید، سپس مدل را از میان آن‌هایی انتخاب کنید که پیوسته و جریانشان در برگه روشن است. صفحه‌ی اصلی موتور برق همه‌ی دسته‌ها را کنار هم دارد.

برای راهنمایی رایگان، با کارشناسان شهر موتور برق تماس بگیرید یا به نشانی تهران، خیابان سعدی جنوبی، پاساژ صدقی‌نژاد مراجعه کنید.

مشاوره‌ی خرید: ‎۰۲۱ ۹۱۰۹ ۷۱۸۶

پرسش‌های متداول

موتور برق ۱۲ کیلووات چند آمپر می‌کشد؟ در ۲۲۰ ولت حدود ۵۴ آمپر برای توان ظاهری ۱۲ کیلوولت‌آمپر؛ در عمل بسته به ضریب توان بار.

فرق پیک و پیوسته در این رده چیست؟ پیک را دستگاه چند ثانیه می‌دهد؛ پیوسته توان ساعت‌ها کار است و برای برنامه‌ریزی باید آن را مبنا بگیرید.

آیا موتور برق ۱۰٫۵ کیلووات برای ساختمان کافی است؟ برای پمپ و روشنایی مشاعات بله؛ برای آسانسور به راه‌اندازی موتور آسانسور و نظر تکنسین بستگی دارد.

تفاوت سه‌گانه‌سوز با بنزینی چیست؟ سه‌گانه‌سوز با بنزین، گاز مایع و گاز شهری کار می‌کند؛ با گاز معمولاً توان کمی کمتر می‌دهد.

ATS چیست و لازم است؟ کلید تبدیل خودکاری که هنگام قطع برق دستگاه را به ساختمان وصل می‌کند. برای اتصال به تابلو لازم است و نصبش با برقکار است.

باک ۲۵ لیتری چند ساعت می‌رود؟ بسته به بار؛ برای بار ۱۰ کیلووات تقریباً ۵ تا ۷ ساعت و برای نیمه‌بار تقریباً دو برابر.

منابع

• CDC: When the power goes out, keep your generator outside
• Wikipedia: Electric power
• Wikipedia: Horsepower